ޞުރުޚީ: ނިންމުންތައް

އިބްރާހީމް ޙަސަން ވ. ޢަލީ ރަޝީދު؛ އަދި ޙަސަން ޝަރީފްpositive judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2012/SC-A/07


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2014-03-27


ކީވޯޑްސް:

ފައިސާ ހޯދުން – އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުން – އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އިލްތިޒާމްތައްއަދާނުކުރުން – ޖޫރިމަނާ ފައިސާ – އެޑްވާންސް ފައިސާ – ކޮންޓްރެކްޓް ފަސްޙްކުރުން - ރެސް ޖުޑިކާޓާ (res judicata)

- ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-SM/15


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

ސުމޯޓޯ


ތާރީޚު:

2014-03-09


ކީވޯޑްސް:

ސުމޯޓޯ – ކޯޓުގެ ހުރުމަތްކެނޑުމުގެ މައްސަލަ – ސުޕްރީމް ކޯޓުން އިސްނަގައިގެން މައްސަލަ ބެލުން - ޙުކުމްތަކުގެ އިތުބާރު ގެއްލިގެންދާގޮތަށް ޙުކުމްތަކުގެ ޙުރުމަތް ކެނޑުން - ޤާނޫނުގެ ވެރިކަން (rule of law) ނެގެހެއްޓުން - ފައިސަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއްގެ ޙުއްޖިއްޔަތު (res judicata) ލިބިގެންވާ ޙުކުމް – ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ)

އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޙުސައިން ރިޝީފްpositive judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2012/SC-A/27


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ؛ ވަޒީފާ


ތާރީޚު:

2014-06-02


ކީވޯޑްސް:

ވަޒީފާއާބެހޭ – ވަޒީފާ އަނބުރާ ހޯދުމާއި، ވަޒީފާއާ ގުޅޭ އެހެނިހެން ޙައްޤުތައް ހޯދުން – ބެލެންސް އޮފް ޕްރޮބެބިލިޓީ (balance of probability)

މައި ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ރީތިރަށް ރިސޯޓު ޕްރައިވެޓް ލިމިޑެޓް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/23


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2014-10-02


ކީވޯޑްސް:

ކޮންޓްރެކްޓްގެ ދަށުން ފައިސާ ހޯދުން – ކޮންޓްރެކްޓްގެ ދެ ބައިވެރިންގެ ޒިންމާ - މަދަނީ ދަޢުވާ ޘާބިތުކުރުމުގެ ވަސީލަތްތައް - ކިތާބީ ހެކި (documentary evidence) - 'ޢުރުފީ' ނުވަތަ އާދައިގެ މުސްތަނަދު - މަދަނީ ޚުޞޫމަތްތަކުގައި ޘާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ - ދަފްޢު (plea) ޘާބިތުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު

ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގ އޯގަނައިޒޭޝަން ޕލކ ވ. އެޕޯލޯ ހޯލްޑިންގްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2012/SC-A/29


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2014-06-04


ކީވޯޑްސް:

ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުން – އޭޖެންޓްގެ މަސްއޫލިއްޔަތު – ބޯޓުގެ ކެޕްޓަންގެ އިހުމާލު (negligence) – ބޯޓުގެ ކެޕްޓަނާއި ވެރިފަރާތުގެ ޒިންމާ – ޕައިލޮޓޭޖްގެ ޚިދުމަތް – ކެޕްޓަންގެ އިހްމާލުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުން

މުޙައްމަދު މަނިކު ވ. މުޙައްމަދު ޢަލީ ޖަނާހްpositive judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2011/SC-A/48


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-02-03


ކީވޯޑްސް:

ފައިސާ ހޯދުން - ރައްދުވާފަރާތުން އަނބުރާ ދައްކާގޮތަށް ފައިސާ ހޯދިކަމށް އިންކާރުކުރުން - ކުންފުންޏަކީ ވަކި ޤާނޫނީ ޝަހުސެއް - ފައިސާ އެކައުންޓަށް ޖަމާވިކަން ސާބިތުވުން - ފައިސާ ދޭ ކޮންމެފަހަރަކީ އިތުރު ޤަރީނާއާ ނުލައި ދަރަނި ނޫންކަން

މޫސާ ރަފީޢު ވ. ބިލެތްފަހި ޒުވާނުންގެ ޖަމްޢިއްޔާ

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/22


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2014-10-17


ކީވޯޑްސް:

ފައިސާ ހޯދުން – ކަރަންޓުގެ އަގަށް ބަދަލުގެނައުން – ފަރުދީ އިދާރީ ޤަރާރެއް ހިނގަން ފެށުން - ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/96 (ޢާންމު ބޭނުންތަކުގެ ޚިދުމަތާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާ

ޢަބްދުﷲ އާނިޝް؛ ޢަބްދުﷲ ފާއިޒް؛ މުޙައްމަދު ޞާދިޤު؛ ޙުސައިން ނަޝީދު؛ މުޙައްމަދު ރާފިއު އަޙްމަދު؛ ބުންޔާމީން ޙަސަން؛ މަބްރޫކް އަޙްމަދު؛ އިބްރާހިމް މުޖުތަބާ؛ އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު؛ އަދި މުޙައްމަދު ރަޝީދު ވ. ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/36


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-02-10


ކީވޯޑްސް:

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން - ރިޑަންޑެންސީ (redundancy) - ތަޙުވީލު - އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މަޤްޞަދު - ތަޙުވީލު ނުކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް - ހައިކޯޓުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުން

އިސްމާޢީލް ޢަބްދުﷲ؛ މުޙައްމަދު އިރުޝާދު؛ ޞަލާޙް ޙުސައިން؛ ޢަބްދުﷲ ނަވާޛް؛ މުޙައްމަދު އަންސާމް؛ އަޙްމަދު މަޝްހޫދު؛ އަޙްމަދު އަސްލަމް؛ މުޙައްމަދު އިމްތިޔާޒް ޢަބްދުއްރަޙްމާން؛ އިދުރީސް ޢަލީ؛ މުޙައްމަދު ހާރިޘް؛ އަދި މުޙައްމަދު ޤާސިމް ވ. ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/35


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-02-10


ކީވޯޑްސް:

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން - ރިޑަންޑެންސީ (redundancy) - ތަޙުވީލު - އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މަޤްޞަދު - ތަޙުވީލު ނުކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް - ހައިކޯޓުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުން

އޭ.ޑީ.ކޭ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. އެޑިޔުކޭޓް މޯލްޑިވްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/29


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-03-30


ކީވޯޑްސް:

ފައިސާ ހޯދުން - ޗެކުން ފައިސާ ދޫކުރުން - ޗެކަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ފައިސާ އަދާކުރުން ކަށަވަރުކޮށްދޭ ހަރުދަނާ ހެއްކެއްތޯ

މޫސާ ފަތުޙީ ވ. ޢަބްދުލް ޣަފޫރު ޙާމިދު؛ ޙާމިދާ ޙާމިދު؛ އަދި އަބޫބަކުރު ޙާމިދު

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-A/22


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-02-18


ޢަބްދުﷲ ޝަޒްމީލް ވ. ކްރައުން ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/37


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-02-11


ކީވޯޑްސް:

ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން - ރިޑަންޑެންސީ (redundancy) - ތަޙުވީލު - އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ މަޤްޞަދު - ތަޙުވީލު ނުކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް - ހައިކޯޓުން މައްސަލަ އަލުން ބެލުން

އަތަމާ އިންވެސްޓްމެންޓް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މޮރިޝަސް ކޮމާޝަލް ބޭންކް ލިމިޓެޑްno significant judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-A/36


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-06-02


ކީވޯޑްސް:

ފައިސާ ހޯދުން - ފައިސާ ނުދެވިއްޖެނަމަ ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ އަށް އެދުން - ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދިނުމަށް އެދުން

ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަން ވ. އަނަސް ޢަބްދުއްސައްތާރު؛ އަދި ޙަސަން ފިޔާޟް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2015/SC-A/01


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

ދުސްތޫރީ


ތާރީޚު:

2015-05-28


ކީވޯޑްސް:

ޖުޑީޝަލް ރިވިއު (judicial review) - ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދު ބާޠިލުކަމަށް ކަނޑައަޅައި ދިނުމަށް އެދުން

އަޙްމަދު ޢަލީ ވ. އަބްދުﷲ ލަޠީފް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/25


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-05-21


ކީވޯޑްސް:

އެގްރިމަންޓް ދަމަހައްޓަން ހުށަހެޅުން - ގެ ކުއްޔަށް ދިނުމާބެހޭ އެއްބަސްވުން - ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތް ނިޔާވުން - އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތުން ނޯޓިސް ދިންކަމަށް ވާރިޘުން ބުނުން- ކުއްޔަށް ދިން ފަރާތް ދުނިޔޭގައި ހުރިއިރު އެއްބަސްވުން ބާޠިލުކުރުމަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުން - ސިވިލް ކޯޓުންނާއި ހައިކޯޓުން ދިފާޢީ ނުކުތާތަކަށް ރަނގަޅަށް ފައިޞަލާކޮށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅާފައި ނުވުން - ހައިކޯޓަށް މައްސަލަ ތަޙުވީލުކުރުން

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. އަޙްމަދު ނާޡިމްnegative judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-A/52


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

ޖިނާއީ


ތާރީޚު:

2015-06-04


ކީވޯޑްސް:

މަކަރާއި ޙީލަތް ހެދުން - މަކަރާއި ޙީލަތުން ޕްރޮޖެކްޓެއް ކާމިޔާބުކުރުން - މުވައްޒަފުން ހިޔާނާތުގައި ބައިވެރިވީކަމަށް ބެލެވޭތޯ - މުވައްޒަފުންގެ ހެކިބަސް ޤަބޫލުނުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއްއޮތްތޯ - ކުންފުނީގެ ޤާނޫނީ ޝަހުސު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވޭތޯ - ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ވެރިން މަކަރު ހެދުން

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ޕލކ ވ. ސަލްޓަންސް އޮފް ދަ ސީސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/43


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-06-04


ކީވޯޑްސް:

ބޭންކް ލޯން ނުދެއްކުން - ރަހުނު - ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕަލް - promissory estoppel - އިކުއިޓީ - equity

ޢަބްދުﷲ މާހިރު ވ. މުޙައްމަދު ޔޫސުފު

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/06


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-06-21


ކީވޯޑްސް:

މާލެއިން ބިން ވިއްކުން - ރަޖިސްޓްރީނުކޮށް އޮތް ބިމެއް ވިއްކަން އުޅުން - ތިން ވަނަ ފަރާތެއްގެ ޙައްޤު އޮތް ބިމަކަށް ވުން - ދަރަނީ ގެ މާނަ ހަނިނުކުރެވޭނެކަން - އެފަދަ ބިމެއް ނުވިއްކޭނެކަން ކަނޑައެޅުން

އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. މާލޭ ހޮޓެލެސް އެސޯސިއޭޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/24


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-06-17


ކީވޯޑްސް:

ތިމާވެއްޓަށް ގެއްލުންވެދާނެތީ އިމާރާތްކުރުން ހުއްޓުވުން- ޖުޑީޝަލް ރިވިއު- އެނަޔަރަންމަންޓް މިނިސްޓްރީއަށް ލިބިގެންނުވާ ބާރެއް ބޭނުންކުރުން- ޢިމާރާތްކުރުމުގެ ހުއްދަ ކުރިން ހޯދާފައި އޮތުން- ކުރިން ހުއްދަ ހޯދާފައި އޮތްނަމަވެސް ފަހުން ހަދާ އެސެސްމަންޓަކުން ގެއްލުންވާނެކަމަށް ފެނިގެން ޢިމާރާތްކުރުން ހުއްޓުވިދާނެކަމަށް ކަނޑައެޅުން

- ވ. ހިޔުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-SM/42


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

ސުމޯޓޯ


ތާރީޚު:

2015-06-16


ކީވޯޑްސް:

ސުޕްރީމް ކޯޓުން ދަށު ކޯޓަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާކަމަށް ބުނެ ރިޕޯޓު ނެރުން-ރޫލް އޮފް ލޯ

ޙަސަން އަޒްލީމް ވ. ޝަޛްރާ އިބްރާހީމްno significant judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2011/SC-A/45


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-06-25


ކީވޯޑްސް:

ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅުނުނަމަވެސް ޖިމާޢުވެފައި ނުވާނެކަމަށް ބުނުން - ލިޢާނުކުރެވިދާނެތޯ - ޝަރުޢީގޮތުން ލިޢާނު ދެވޭ މުއްދަތު - "އަލްވަލަދު ލިލްފިރާޝް"ގެ މަބްދައު - ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/2000 (ޢާއިލާއާބެހޭ ޤާނޫނު)ގެ 52 ވަނަ މާއްދާ - ޢާއިލާއާބެހޭ ޤަވާޢިދުގެ 82 ވަނަ މާއްދާ

އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސް ވ. ޤުލޭލާ ޚާލިދު

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-A/17


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-06-23


ކީވޯޑްސް:

ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލައި ނުގަތުން - އިސްތިއުނާފު މުއްދަތު ފާއިތުވުން - ބަންޑާރަނައިބުގެ މަޤާމު ހުސްވުމަކީ ހައިކޯޓުގެ ޤަވާޢިދުގައި ބުނާފަދަ ތިމާގެ އަމިއްލަ ބާރު ނުފޯރާފަދަ ސަބަބެއް މެދުވެރިވުންތޯ

އޯނަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. މުޙައްމަދު މަނިކު؛ ޝަމްޢޫން މުޙައްމަދު؛ އަދި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީސްno significant judicial treatment

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2014/SC-A/34


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

ޖިނާއީ


ތާރީޚު:

2015-09-17


ކީވޯޑްސް:

އެކައުންޓުގައި ފައިސާ ނެތި ޗެކް ދޫކޮށް އެ ޗެކުގައިވާ ޢަދަދަށް ފައިސާ ނުދެއްކުން - ޗެކް ބައުންސްވުން - ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ސަބަބުން މަދަނީ ބަދަލު ހޯދުން - ބައުންސްވާ ޗެކާ ގުޅިގެން ބަދަލު ހޯދުމުގެ މައްސަލައިގެ ކޯޓުތަކުގެ އިހްތިސާސް

މެރީޑިއަމް ސަރވިސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް ވ. ގުޑްލަކް އެންޓަރޕްރައިސަސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2013/SC-A/58


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-09-17


ކީވޯޑްސް:

ލޯންޗް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ އެއްބަސްވުން - އެއްބަސްވުމަށް ދެފަރާތުން ޢަމަލުނުކޮށް ހުއްޓާލުން - ކުލީގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ދައްކާފައިވުން

މުޙައްމަދު ޝަވީދު ވ. މުޙައްމަދު އަނީސް

ޤަޟިއްޔާ ނަންބަރު:

2012/SC-A/30


ކޯޓު:

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓު


ބާވަތް:

މަދަނީ


ތާރީޚު:

2015-07-23


ކީވޯޑްސް:

އުޅަނދުގެ ކުއްޔަށްވާ ފައިސާ ހޯދުން - އުޅަނދުގެ މިލްކުވެރިފަރާތަކީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ނޫންކަމަށްކަނޑައެޅިގެން ދިޔުން - ކުއްޔާއިމެދު އެއްބަސްވުމެއް ނެތުން - މިޘްލީ ކުލި